Nêu kiến nghị tại cuộc họp của Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia hôm 28/3, các thành viên hội đồng đề xuất bỏ độc quyền kết quả xổ số miền nam miếng SJC do mục tiêu "chống kết quả xổ số miền nam hóa" đã thành công và nếu giữ lại quy định này sẽ gây hệ luỵ lớn đến thị trường kết quả xổ số miền nam và nền kinh tế.

Chênh lệch giá cao dẫn tới nhập lậu kết quả xổ số miền nam

Trao đổi với chúng tôi, TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia cho rằng Nghị định 24 với mục tiêu chống hiện tượng "kết quả xổ số miền nam hoá" nền kinh tế đến nay đã cơ bản hoàn thành sứ mệnh của mình.

Ở bối cảnh hiện tại, chuyên gia cho rằng các quy định này không cần thiết mà ngược lại còn gây ảnh hưởng đến các yếu tố vĩ mô khác. Theo đó, giá kết quả xổ số miền nam tăng cao và chênh lệch lớn với thế giới có thể phát sinh hoạt động nhập khẩu kết quả xổ số miền nam nhẫn qua kênh không chính thống còn khiến tỷ giá căng thẳng cục bộ.

"kết quả xổ số miền nam miếng SJC thực chất không khác gì với các thương hiệu kết quả xổ số miền nam khác nhưng chênh lệch giá lại rất lớn, lên đến 10 - 12 triệu đồng/lượng trong thời gian vừa qua. Điều này tạo ra giá trị ảo cho doanh nghiệp và nền kinh tế, dẫn đến hiện tượng buôn lậu do chênh lệch giá kết quả xổ số miền nam", chuyên gia nói.

Vì vậy, TS. Cấn Văn Lực cho rằng bỏ độc quyền kết quả xổ số miền nam là bước đi cần thiết để giảm giá kết quả xổ số miền nam trong nước qua đó làm giảm thiểu hiện lượng nhập lậu kết quả xổ số miền nam, tăng lượng ngoại tệ trong nền kinh tế, thậm chí có thể tăng dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá.

Đồng quan điểm, Chuyên gia kinh tế - tài chính Lê Xuân Nghĩa cho biết khi giá kết quả xổ số miền nam chênh cao hơn kết quả xổ số miền nam thế giới sẽ dẫn tới hiện tượng nhập lậu kết quả xổ số miền nam về bán để lấy chênh lệch, khi nào chênh lệch giá kết quả xổ số miền nam ở mức thấp, nhập lậu kết quả xổ số miền nam sẽ không còn nữa.

"Theo số liệu của Hội đồng kết quả xổ số miền nam thế giới (WGC), mỗi năm chúng ta nhập lậu kết quả xổ số miền nam khoảng 50 tấn, tương đương 3 tỷ USD. Đây là điều không thể chấp nhận được.", ông Nghĩa nói.

Trong khi đó, ông cho rằng nếu cho phép doanh nghiệp chủ động nhập khẩu kết quả xổ số miền nam thì họ sẽ phải mua USD ở hệ thống ngân hàng, mở thư tín dụng (LC) để nhập khẩu kết quả xổ số miền nam chính ngạch. Sẽ không còn tình trạng mua USD ở thị trường tự do để buôn lậu, tạo áp lực lên tỷ giá.

Doanh nghiệp còn có thể tạo giá trị gia tăng từ xuất khẩu kết quả xổ số miền nam trang sức, từ đó tăng ngoại tệ thu về, điều mà Việt Nam vẫn đang khuyến khích. "Con số 3 tỷ USD nếu nhập khẩu kết quả xổ số miền nam miếng về và gia công thành kết quả xổ số miền nam trang sức đem xuất khẩu có thể còn đạt hơn 3 tỷ USD rất nhiều", ông cho hay.

Nên quản lý bằng thuế thay vì độc quyền

Trở lại bối cảnh khi ban hành Nghị định 24 từ 12 năm trước, TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia cho biết trước đây, nền kinh tế bị kết quả xổ số miền nam hóa vì chúng ta cho phép các ngân hàng thương mại nhận tiền gửi và cho vay bằng kết quả xổ số miền nam.

Khi đó, kết quả xổ số miền nam trở thành một phương tiện luân chuyển trong ngân hàng, một phương tiện thanh toán. Hiện tượng, kết quả xổ số miền nam hoá cũng giống như USD hóa, khi gửi kết quả xổ số miền nam hoặc USD vào trong hệ thống ngân hàng là trở thành tiền gửi và cho vay.

Đến nay, việc nhận tiền gửi và cho vay kết quả xổ số miền nam bị cấm, thanh toán bằng kết quả xổ số miền nam bị cấm, kết quả xổ số miền nam hóa theo đó cũng chấm dứt. Ngoài ra, nhu cầu về đầu cơ thị trường kết quả xổ số miền nam của người dân đã giảm hơn trước rất nhiều, hiện nay chủ yếu là tích cóp hoặc thừa kế.

"Nên xóa bỏ độc quyền kết quả xổ số miền nam bởi bối cảnh tạo ra nó không còn nữa. Vĩnh viễn sẽ không có chuyện kết quả xổ số miền nam hóa nữa, vì kết quả xổ số miền nam không được gửi vào hệ thống ngân hàng với tư cách tiền gửi", TS. Nghĩa cho hay.

TS. Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh hiện nay trên thế giới không còn nước nào mà ngân hàng trung ương độc quyền kinh doanh kết quả xổ số miền nam miếng, chỉ có ngân hàng trung ương dự trữ kết quả xổ số miền nam như là dự trữ quốc gia bằng USD, để chia sẻ rủi ro khi cần. Hàng năm, Trung Quốc, Nga hay Ấn Độ vẫn mua kết quả xổ số miền nam dự trữ.

Chuyên gia cho rằng nên bỏ cách quản lý độc quyền nguồn cung kết quả xổ số miền nam, cho phép các doanh nghiệp đủ tiêu chí được nhập khẩu kết quả xổ số miền nam, trả lại thương hiệu SJC về cho Công ty kết quả xổ số miền nam bạc đá quý Sài Gòn, đồng thời bỏ luôn quy định quản lý kết quả xổ số miền nam theo hạn ngạch, chuyển sang quản lý bằng thuế. Ngân hàng trung ương có thể vẫn duy trì dự trữ bằng kết quả xổ số miền nam, có thể can thiệp khi cần.

Nhà nước muốn khuyến khích nhập khẩu thì giảm thuế và ngược lại thì tăng thuế lên, Nhà nước thu được thuế và hoàn toàn chủ động, ông chỉ ra các điểm có lợi. Ngân hàng trung ương có thể vẫn duy trì dự trữ bằng kết quả xổ số miền nam, có thể can thiệp khi cần.

Theo các chuyên gia, bỏ độc quyền kết quả xổ số miền nam miếng của SJC sẽ khiến nguồn cung tăng, giá kết quả xổ số miền nam giảm xuống, sát hơn với thị trường thế giới. Và khi trả lại thương hiệu SJC về cho Công ty kết quả xổ số miền nam bạc đá quý Sài Gòn, giá kết quả xổ số miền nam SJC trên thị trường sẽ giảm xuống như kết quả xổ số miền nam 9999 bình thường hoặc cao hơn không đáng kể (do có thương hiệu).