Sau nhiều phiên tăng mạnh liên tiếp, giá xổ số minh ngọc trong nước đã xô đổ các kỷ lục trước đó. Giá USD cũng tăng lên mức kịch trần. Trước những biến động mạnh, Ngân hàng Nhà nước buộc phải can thiệp, đáng chú ý là việc triển khai 5 phiên đấu thầu xổ số minh ngọc miếng; trong đó có 2 phiên thành công nhằm tăng cung cho thị trường.

Tuy nhiên, những nỗ lực này chưa thể một sớm một chiều phát huy ngay hiệu quả để hạ nhiệt thị trường. Đã xuất hiện tình trạng người dân đổ xô xếp hàng mua bán xổ số minh ngọc.

Một loạt câu hỏi đã được đặt ra: những động thái của cơ quan quản lý tác động ra sao đến thị trường? Cần thêm những biện pháp dài hơi nào khác nữa để giảm áp lực cho thị trường xổ số minh ngọc và tỷ giá trong tương lai? Người tiêu dùng cần "ứng xử" ra sao trước diễn biến này?

Xoay quanh vấn đề trên, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia kinh tế TS Vũ Đình Ánh.

TTXVN: Thưa ông, giá xổ số minh ngọc vừa qua đã liên tục tăng nóng. Ngay lập tức Ngân hàng Nhà nước đã có biện pháp can thiệp? Ông đánh giá ra sao về những tác động của động thái này đến thị trường?

TS Vũ Đình Ánh: Ngay sau những phiên tăng nóng của giá xổ số minh ngọc, Ngân hàng Nhà nước đã quyết định tổ chức đấu thầu lại xổ số minh ngọc miếng từ ngày 22/4. Tuy nhiên, trong số 5 phiên đấu thầu được tổ chức thì chỉ 2 phiên được tổ chức thành công với khối lượng xổ số minh ngọc trúng thầu là 3.400 lượng cho mỗi phiên.

Tuy khối lượng trúng thầu không nhiều nhưng động thái này cũng phát đi tín hiệu về việc bắt đầu khôi phục lại kênh cung cấp xổ số minh ngọc SJC ra thị trường. Điều này sẽ tác động đầu tiên lên giá xổ số minh ngọc, thu hẹp chênh lệch cung cầu, giúp tái lập lại kênh phân phối để ổn định thị trường xổ số minh ngọc.

Quan trọng hơn nữa khi giá xổ số minh ngọc trong nước, kể cả xổ số minh ngọc SJC cũng như xổ số minh ngọc nhẫn, so với giá xổ số minh ngọc quốc tế lên tới hàng triệu, thậm chí có những thời điểm lên tới trên 10 triệu đồng/lượng thì việc đấu thầu sẽ giúp xử lý khoảng cách chênh lệch quá lớn như trên

Một yếu tố không kém phần quan trọng là qua động thái này Ngân hàng Nhà nước đã chính thức tuyên bố sẽ can thiệp vào thị trường xổ số minh ngọc, không để có những vi phạm nguyên tắc thị trường như trong thời gian trước đây.

TTXVN:Việc tăng cung xổ số minh ngọc miếng thông qua giải pháp đấu thầu xổ số minh ngọc được kỳ vọng sẽ giúp làm hạ nhiệt thị trường xổ số minh ngọc. Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến lo ngại việc này có thể gây áp lực đối với tỷ giá. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?

TSVũ Đình Ánh: Tôi được biết rằng 16.800 lượng xổ số minh ngọc mà Ngân hàng Nhà nước đưa ra tổ chức đấu thầu đợt này không phải là lượng xổ số minh ngọc SJC mới, mà là lượng xổ số minh ngọc đang có sẵn trong kho. Như vậy, chúng ta không phải tốn ngoại tệ để nhập khẩu xổ số minh ngọc, dập xổ số minh ngọc miếng để tổ chức đấu thầu.

Ngoài ra, nếu muốn điều tiết thị trường xổ số minh ngọc, nhất là xổ số minh ngọc SJC, rõ ràng chúng ta vẫn phải sử dụng ngoại tệ để nhập khẩu xổ số minh ngọc đáp ứng nhu cầu trong nước và đây là chuyện bình thường. Hiện nay, Việt Nam đang thặng dư thương mại rất lớn, cán cân thanh toán mặc dù có những yếu tố rủi ro nhưng vẫn đang khá tích cực.

Và một điểm quan trọng nữa là cả thế giới cũng như ở Việt Nam, người ta luôn coi xổ số minh ngọc là một bộ phận cấu thành của dự trữ ngoại hối và thậm chí tính thanh khoản của xổ số minh ngọc cũng như giá trị ổn định của xổ số minh ngọc trong nhiều trường hợp còn ổn định hơn nhiều các loại ngoại tệ và những giấy tờ có giá khác. Do đó, tôi cho rằng việc dùng ngoại tệ để nhập khẩu xổ số minh ngọc cân đối thị trường là một chuyện hoàn toàn bình thường cả về mặt lý thuyết, thực tế và đặc điểm thị trường.

Thêm nữa, hiện nay chúng ta đang độc quyền về xổ số minh ngọc miếng SJC. Toàn quyền nhập khẩu xổ số minh ngọc để sản xuất xổ số minh ngọc miếng SJC hay thậm chí là nhập khẩu xổ số minh ngọc vào Việt Nam để sử dụng làm xổ số minh ngọc trang sức vẫn thuộc quyền quản lý của Ngân hàng Nhà nước. Như vậy, trong cân đối quản lý cả ngoại hối và quản lý xổ số minh ngọc, Ngân hàng Nhà nước có toàn quyền để xử lý việc này vì lợi ích của cả nền kinh tế cũng như của xã hội.

TTXVN:Ông dự báo thế nào về biến động trên thị trường xổ số minh ngọc và ngoại tệ thời gian tới?

TS Vũ Đình Ánh: Thị trường xổ số minh ngọc và tỷ giá hối đoái của Việt Nam đang chịu một số áp lực lớn. Thứ nhất, việc Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) do dự hạ lãi suất hay không trong bối cảnh lạm phát vẫn đang ở mức cao có thể khiến đồng USD lên giá so với rất nhiều các đồng tiền khác, bao gồm đồng Việt Nam. Áp lực đối với tỷ giá hối đoái của Việt Nam theo đó sẽ tiếp tục dâng cao.

Thứ hai, trong khi Mỹ, các nước châu Âu và nhiều nền kinh tế phát triển khác liên tục tăng lãi suất trong mấy năm qua, thắt chặt chính sách tiền tệ thì ở Việt Nam chỉ tăng 2 lần vào năm 2022, sau đó giảm đến 4 lần vào năm 2023. Điều này cũng khiến đồng Việt Nam mất giá so với các đồng tiền chủ chốt, bao gồm đồng USD.

Thứ ba, ngân hàng trung ương các nước, đặc biệt là một số nền kinh tế hàng đầu thế giới, đang tiếp tục thay đổi cái kết cấu dự trữ ngoại hối, thay vì dự trữ giấy tờ có giá hoặc các đồng ngoại tệ mạnh thì họ dự trữ xổ số minh ngọc. Nhu cầu xổ số minh ngọc vì thế tiếp tục tăng kéo theo kênh đầu tư xổ số minh ngọc trở nên hấp dẫn hơn, giá xổ số minh ngọc sẽ tăng.

TTXVN:Theo ông, cần phải làm gì để giảm áp lực và tránh cú sốc cho thị trường xổ số minh ngọc và ngoại tệ về lâu dài?

TS Vũ Đình Ánh: Trước tiên, chúng ta đã tổ chức 2 phiên đấu thầu xổ số minh ngọc thành công nhằm cung cấp thêm nguồn cung xổ số minh ngọc để cân đối cung cầu. Thêm nữa, có thể tổ chức đấu thầu xổ số minh ngọc thường xuyên, liên tục, có thể tác động trực tiếp vào giá xổ số minh ngọc SJC và qua đó tác động đến giá của xổ số minh ngọc nhẫn 9999, thậm chí tác động tới cả nguồn cung của xổ số minh ngọc nguyên liệu sử dụng để sản xuất xổ số minh ngọc trang sức.

Đối với tỷ giá hối đoái, cần có dự báo sớm để ứng phó kịp thời trước những quyết định về chính sách lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể can thiệp trực tiếp tới tỷ giá thông qua bán ngoại tệ.

Hiện dự trữ ngoại hối của Việt Nam là đạt trên dưới 100 tỷ USD và như vậy chúng ta đang có công cụ rất tốt để can thiệp vào thị trường. Chưa kể các yếu tố về cán cân thương mại, cán cân vốn hay cán cân thanh toán vẫn trong chừng mực nhất định, có những yếu tố tích cực.

Ngoài ra, chính sách tỷ giá hối đoái cần phải được xem xét, đánh giá lại về tác động của tỉ giá hối đoái đối với tăng trưởng kinh tế, hoạt động thương mại, đầu tư, đối với các kênh thu hút nhà đầu tư cả trực tiếp và gián tiếp ở nước ngoài vào Việt Nam. Căn cứ vào đó sẽ có biện pháp can thiệp một cách đúng lúc, mức độ hợp lý.

TTXVN:Ông có lời khuyên ra sao đối với nhà đầu tư và người dân trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều biến động khó lường?

TS Vũ Đình Ánh: Đối với những nhà đầu tư chuyên nghiệp, thông thạo thị trường, có thể khẳng định những đợt "sóng" xổ số minh ngọc và tỷ giá vừa qua là một cơ hội đầu tư. Trong thời gian tới họ có thể tiếp tục tận dụng những biến động tiếp theo để tăng khả năng sinh lời cho khối tài sản đang nắm giữ.

Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư không chuyên hay chỉ mua xổ số minh ngọc, mua ngoại tệ để tích lũy, lời khuyên của tôi là cần hết sức cẩn trọng, cân nhắc để tránh rơi vào bẫy "mua đỉnh bán đáy".

Còn đối với những người có nhu cầu thật sự về ngoại tệ để thanh toán, giải quyết vấn đề kinh doanh hoặc mua xổ số minh ngọc phục vụ nhu cầu đời sống như cưới hỏi, trao tặng..., họ có thể tranh thủ những đợt sóng ngắn, khi giá xổ số minh ngọc, tỷ giá tạm hạ nhiệt để mua vào.

Đơn cử như thời điểm ngày 23/4 vừa qua khi có thông tin Ngân hàng Nhà nước đấu thầu xổ số minh ngọc miếng, giá xổ số minh ngọc đã ngay lập tức sụt đến mấy triệu cho mỗi lượng.

Hoặc như với ngoại tệ, nhiều phiên gần đây Ngân hàng Nhà nước không điều chỉnh tăng tỷ giá trung tâm. Đây là tín hiệu cho thấy Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng chấp nhận bán ngoại tệ ra để bình ổn tỷ giá hối đoái. Vậy những người có nhu cầu mua thật sự có thể quan sát thông tin và đưa ra những quyết định vào thời điểm phù hợp.

TTXVN:Trân trọng cảm ơn ông!