Tại Hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh xổ số minh ngọc kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” diễn ra chiều 12/3, bà Lê Thị Chinh, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã chia sẻ tham luận về chủ đề "Chính sách thuế và sự đồng hành của cơ quan thuế trong kỳ kê khai đầu tiên của hộ kinh xổ số minh ngọc".

Theo đó, đại diện Cục Thuế đã nêu một số lưu ý đối với hộ kinh xổ số minh ngọc khi thực hiện các nội dung được quy định tại Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 152 của Bộ Tài chính.

Trước hết là quy định về ngưỡng xổ số minh ngọc thu không chịu thuế. Theo đó, hộ kinh xổ số minh ngọc không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi có xổ số minh ngọc thu từ 500 triệu đồng trở xuống trong năm.

Thứ nhất là ngưỡng xổ số minh ngọc thu không chịu thuế. Theo đó, hộ kinh xổ số minh ngọc không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN khi có mức xổ số minh ngọc thu từ 500 triệu đồng trở xuống.

Thứ hai là phương pháp xác định số thuế GTGT và thuế TNCN. Đối với hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc có xổ số minh ngọc thu trên 500 triệu đồng, thuế GTGT và thuế TNCN được xác định theo các phương pháp cụ thể.

Đối với thuế GTGT, số thuế phải nộp được tính theo phương pháp trực tiếp trên xổ số minh ngọc thu. Cụ thể, thuế GTGT phải nộp bằng xổ số minh ngọc thu nhân với tỷ lệ phần trăm thuế GTGT.

Đối với thuế TNCN, hộ và cá nhân kinh xổ số minh ngọc được xác định theo một trong hai phương pháp. Trong đó, phương pháp thứ nhất là áp dụng thuế suất nhân với xổ số minh ngọc thu tính thuế, áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc có xổ số minh ngọc thu năm trên 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng nếu lựa chọn phương pháp này. Theo đó, thuế TNCN phải nộp bằng xổ số minh ngọc thu tính thuế (xổ số minh ngọc thu trừ 500 triệu đồng trừ đi ngưỡng không chịu thuế) nhân với thuế suất thuế TNCN.

Phương pháp thứ hai là tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất. Đây là phương pháp áp dụng cho tất cả các hộ kinh xổ số minh ngọc có xổ số minh ngọc thu năm trên 500 triệu đồng, trừ trường hợp lựa chọn phương pháp thuế suất nhân với xổ số minh ngọc thu tính thuế. Thu nhập tính thuế được xác định bằng xổ số minh ngọc thu trừ chi phí hợp lý, hợp lệ. Thuế TNCN phải nộp bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.

Quy định riêng đối với hoạt động cho thuê bất động sản

Đối với cá nhân cho thuê bất động sản, cách tính thuế được thực hiện riêng. Theo đó, thuế GTGT phải nộp bằng xổ số minh ngọc thu nhân với 5% nếu vượt ngưỡng. Thuế TNCN phải nộp bằng xổ số minh ngọc thu trừ 500 triệu đồng nhân với 5%.

Trường hợp có nhiều bất động sản cho thuê, cá nhân được trừ 500 triệu đồng đối với một hoặc một số hợp đồng cho thuê do cá nhân tự lựa chọn, nhưng tổng mức được trừ cho tất cả các hợp đồng không vượt quá 500 triệu đồng.

Mở rộng áp dụng hóa đơn điện tử với hộ kinh xổ số minh ngọc

Một nội dung đáng chú ý khác được bà Chinh nêu tại hội thảo là quy định về sử dụng hóa đơn điện tử. Theo quy định hiện nay, hộ kinh xổ số minh ngọc, cá nhân kinh xổ số minh ngọc có xổ số minh ngọc thu tính thuế GTGT hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Trường hợp hộ, cá nhân có nhiều địa điểm kinh xổ số minh ngọc thì sử dụng mã số thuế của hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc cho tất cả các địa điểm này và phải ghi rõ địa chỉ của từng địa điểm kinh xổ số minh ngọc trên hóa đơn. Nội dung này liên quan đến việc hệ thống tự động gợi ý tờ khai cho người nộp thuế.

Trong trường hợp hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động tạo lập tờ khai và gợi ý để hỗ trợ việc khai, tính thuế GTGT và thuế TNCN.

Bà Chinh nhấn mạnh dữ liệu được tổng hợp từ cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, cơ sở dữ liệu quản lý thuế và các nguồn dữ liệu khác do cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân cung cấp.

Quy định cụ thể về nghĩa vụ khai và nộp thuế

Về nghĩa vụ khai thuế, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế cho hay, trường hợp hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc tự xác định có xổ số minh ngọc thu năm từ hoạt động sản xuất kinh xổ số minh ngọc hàng hóa, dịch vụ từ 500 triệu đồng trở xuống (thuộc ngưỡng không chịu thuế) thì phải thông báo xổ số minh ngọc thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế chậm nhất vào ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

Trường hợp hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc có xổ số minh ngọc thu năm trên 500 triệu đồng thì phải khai và nộp thuế GTGT. Nếu xổ số minh ngọc thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống thì thực hiện khai và nộp thuế theo quý; nếu xổ số minh ngọc thu năm trên 50 tỷ đồng thì thực hiện khai và nộp thuế theo tháng.

Đối với thuế TNCN, hộ kinh xổ số minh ngọc, cá nhân kinh xổ số minh ngọc lựa chọn một trong hai phương pháp nêu trên. Nếu áp dụng phương pháp thuế suất nhân với xổ số minh ngọc thu tính thuế thì thực hiện khai và nộp thuế theo quý, cùng thời hạn với tờ khai thuế GTGT. Bà Chinh đánh giá đây là điểm thuận lợi cho người nộp thuế khi có thể nộp các tờ khai thuế cùng một thời điểm trên cùng một mẫu.

Trong trường hợp áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, hộ và cá nhân kinh xổ số minh ngọc sẽ thực hiện tạm nộp thuế TNCN theo tháng hoặc theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT.

Hướng dẫn đối với hộ kinh xổ số minh ngọc mới và hoạt động cho thuê bất động sản

Đối với hộ, cá nhân mới bắt đầu kinh xổ số minh ngọc, nếu bắt đầu hoạt động trong 6 tháng đầu năm và có xổ số minh ngọc thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống, phải thông báo xổ số minh ngọc thu phát sinh từ khi bắt đầu hoạt động đến hết ngày 30/6 trước hạn ngày 31/7 và tiếp tục thông báo xổ số minh ngọc thu của 6 tháng cuối năm chậm nhất vào ngày 31/1 của năm tiếp theo.

Trường hợp bắt đầu hoạt động kinh xổ số minh ngọc trong 6 tháng cuối năm và có xổ số minh ngọc thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống thì thực hiện thông báo chậm nhất vào ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

Đối với hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc mới bắt đầu hoạt động mà có xổ số minh ngọc thu lũy kế trên 500 triệu đồng (thuộc ngưỡng chịu thuế) thì thực hiện khai thuế theo quý theo quy định tại Điều 10 của Nghị định 68/2026/NĐ-CP kể từ quý phát sinh xổ số minh ngọc thu trên ngưỡng này.

Đối với hoạt động cho thuê bất động sản, cá nhân có thể lựa chọn khai thuế hai lần trong năm hoặc khai một lần. Nếu khai hai lần trong năm thì thời hạn lần lượt là ngày 31/7 của năm tính thuế và chậm nhất là ngày 31/1 của năm tiếp theo. Trường hợp khai một lần thì thực hiện vào ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

Cá nhân có hoạt động cho thuê bất động sản phải khai thuế GTGT và thuế TNCN, đồng thời gửi hồ sơ khai thuế cho cơ quan thuế nơi có bất động sản cho thuê. Trường hợp cá nhân cho cá nhân thuê thì phải trực tiếp khai thuế. Nếu tổ chức thuê bất động sản và có thỏa thuận bên thuê khai thay thì tổ chức sẽ thực hiện khai thuế theo quý và nộp thay cho cá nhân theo kỳ thanh toán của hợp đồng thuê.

Cá nhân cho cá nhân thuê thì phải trực tiếp khai thuế. Trường hợp tổ chức thuê bất động sản mà có thỏa thuận bên đi thuê là người khai thay thì tổ chức thực hiện khai thuế theo quý và nộp thay cho cá nhân, thời hạn được xác định theo kỳ thanh toán trên bất động sản.

Lùi thời hạn kê khai để tạo thuận lợi trong giai đoạn đầu

Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế Lê Thị Chinh cũng nhấn mạnh một số lưu ý trong kỳ kê khai đầu tiên, nhằm hỗ trợ hộ và cá nhân kinh xổ số minh ngọc tuân thủ quy định một cách thuận lợi. Theo đó, đối với trường hợp khai thuế theo tháng, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm 2026 được nộp chậm nhất vào ngày 30/4/2026. Việc lùi thời hạn này nhằm tạo điều kiện để hộ kinh xổ số minh ngọc có thời gian trải nghiệm, nghiên cứu và thực hiện theo quy định mới.

Đối với hộ, cá nhân kinh xổ số minh ngọc nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước đã xác định xổ số minh ngọc thu và mức thuế khoán, bao gồm cả trường hợp có thay đổi quy mô theo quy định của Thông tư 40/2021, nếu chuyển sang thực hiện khai thuế từ ngày 1/1/2026 thì cơ quan thuế không sử dụng xổ số minh ngọc thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước và không xử phạt vi phạm hành chính đối với nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp phát hiện hành vi che giấu xổ số minh ngọc thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Trường hợp đã khai và nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư 40 thì không phải điều chỉnh lại. Nếu chưa khai thuế thì thực hiện kê khai theo quy định mới tại Thông tư 152 và không bị xử phạt.