Theo nhận định của Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) tại Hội nghị Bất động sản 2019 với chủ đề “Lấy ý kiến – Tháo gỡ khó khăn cho Doanh nghiệp” do Báo Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức vào sáng 25/9, xét trong 10 năm gần nhất, thị trường BĐS tăng trưởng gấp đôi với sự đóng góp chủ yếu của khối doanh nghiệp tư nhân. Do đó, có thể nói, các doanh nghiệp tư nhân trong nước đang dẫn dắt và thống lĩnh thị trường BĐS.

Thống kê đến tháng 5/2019, có hơn 10.000 doanh nghiệp BĐS nhưng phần lớn là doanh nghiệp có quy mô trung bình, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực môi giới, dịch vụ BĐS, và mới chỉ có khoảng 65 doanh nghiệp phát triển BĐS niêm yết trên sàn chứng khoán. Tuy nhiên, từ đầu năm 2019 đến nay, thị trường BĐS đã có nhiều dấu hiệu chững lại.

Dẫn chứng về vấn đề này tại hội thảo, ông Từ Lương - Giám đốc Trung tâm Báo chí TPHCM cho biết, theo thống kê từ Hiệp hội Bất động sản TPHCM, mới chỉ có 3 dự án nhà ở thương mại mới được Sở Xây dựng đề xuất UBND Thành phố công nhận với quy mô 924 căn hộ, giảm 16 dự án so với cùng kỳ năm 2018.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng cũng đã đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố chấp thuận đầu tư 10 dự án nhà ở thương mại, giảm 46 dự án (~ 82,2% so với cùng kỳ năm trước). Số dự án đủ điều kiện bán hình thành trong tương lai là 24 với tổng số 7.313 căn hộ, giảm 10 dự án (~ 29,4%). Suốt từ đầu năm đến nay, chỉ có hơn 4.100 căn hộ được chính thức mở bán trên thị trường TPHCM - đây là mức thấp kỷ lục kể từ khi thị trường phục hồi năm 2014.

Ông Từ Lương cho biết, dù đã có nhiều chính sách, định hướng, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp lĩnh vực BĐS nhưng đến hiện tại vẫn còn nhiều doanh nghiệp gặp vướng mắc, khó khăn, còn nhiều bất cập giữa quy định và thực tiễn.

Ở góc độ chuyên gia, GS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, mười năm trước, vào năm 2009, Quốc hội đã phải ban hành kết quả xổ số minh ngọc Sửa đổi, bổ sung một số điều của các kết quả xổ số minh ngọc có liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản để sửa đổi nhóm kết quả xổ số minh ngọc ban hành trong giai đoạn 2003-2005 bao gồm kết quả xổ số minh ngọc Xây dựng, kết quả xổ số minh ngọc Đấu thầu, kết quả xổ số minh ngọc Doanh nghiệp, kết quả xổ số minh ngọc Đất đai và kết quả xổ số minh ngọc Nhà ở vì lý do một số xung đột pháp kết quả xổ số minh ngọc giữa các kết quả xổ số minh ngọc này.

Đến nay, câu chuyện xung đột pháp kết quả xổ số minh ngọc lại diễn ra đối với nhóm kết quả xổ số minh ngọc nói trên, nhưng trên phạm vi rộng hơn và phức tạp hơn. Các kết quả xổ số minh ngọc có liên quan lúc này bao gồm kết quả xổ số minh ngọc Xây dựng 2014, kết quả xổ số minh ngọc Quy hoạch đô thị 2009, kết quả xổ số minh ngọc Nhà ở 2014, kết quả xổ số minh ngọc Kinh doanh bất động sản (BĐS) 2014, kết quả xổ số minh ngọc Đấu thầu 2013, kết quả xổ số minh ngọc Đất đai 2013, kết quả xổ số minh ngọc Bảo vệ môi trường 2014, Bộ kết quả xổ số minh ngọc Dân sự 2015.

Nhiều dự án đầu tư đã được phê duyệt nhưng phải dừng lại để rà soát tính phù hợp với pháp kết quả xổ số minh ngọc. TPHCM đã quyết định cho dừng lại 150 dự án để rà soát và điều chỉnh, đến nay vẫn còn 30 dự án vẫn đang phải tiếp tục rà soát.

Con số dự án đầu tư mới đủ điều kiện để phê duyệt cũng giảm khá mạnh, từ đầu năm mới chỉ có vài dự án được phê duyệt thay vì con số vài trăm dự án của những năm trước. Phân khúc BĐS Condotel giảm cung rất mạnh do khoảng trống pháp kết quả xổ số minh ngọc cho phân khúc này. Cả chủ đầu tư dự án và chủ đầu tư thứ cấp đều không muốn bỏ tiền vào đầu tư khi rủi ro pháp lý đang tồn tại.

Trạng thái bất cập pháp kết quả xổ số minh ngọc xuất hiện dưới dạng các khoảng trống pháp kết quả xổ số minh ngọc, xung đột pháp kết quả xổ số minh ngọc giữa hai hay nhiều kết quả xổ số minh ngọc, hoặc xung đột pháp kết quả xổ số minh ngọc giữa kết quả xổ số minh ngọc này với văn bản hướng dẫn thực thi kết quả xổ số minh ngọc khác. Tình trạng này dẫn đến hậu quả là hoạt động đầu tư bị ách tắc, chuỗi giá trị sản xuất, dịch vụ bị đứt đoạn, nguồn cung BĐS bị suy giảm sẽ gây sốt giá BĐS do thiếu cung trong những năm tới. "Cuộc sống lại phải ngừng lặng" chờ hoàn chỉnh pháp kết quả xổ số minh ngọc- vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Bàn về các xung đột pháp lý trong các kết quả xổ số minh ngọc liên quan đến hoạt động kinh doanh, ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, đây là vấn đề tương đối nóng trong thời gian vừa qua mặc dù đây không phải vấn đề mới, gây tác động ngày càng lớn tại các thành phố lớn. Chẳng hạn, tác động ở TPHCM đang ngày càng lớn, trong bối cảnh thị trường bất động sản đang trầm lắng, những chồng chéo, xung đột về pháp kết quả xổ số minh ngọc này không chỉ tác động đến các nhà đầu tư, tới thị trường mà còn tác động đến người dân khi giá nhà tăng. Người dân và những người có mong muốn chính đáng để sở hữu nhà ở gặp rất nhiều khó khăn trong việc sở hữu nhà.

Theo ông Tuấn, liên quan đến vấn đề đầu tư đất đai, có rất nhiều quy định pháp kết quả xổ số minh ngọc đang chồng chéo… Bởi các kết quả xổ số minh ngọc này được Quốc hội ban hành, nhưng đều do các bộ, cục, vụ, viện thi hành. Do đó, khó tránh khỏi việc tư duy và quan điểm chồng chéo, xung đột lẫn nhau.

Ông Đậu Anh Tuấn chỉ rõ, có nhiều lý do dẫn đến việc này, nhưng một trong những lý do là các bộ liên quan đều quan trọng như nhau, không bộ nào chịu bộ nào. Chính vì vậy, mong muốn có thể tạo ra được một sự thống nhất giữa các kết quả xổ số minh ngọc trong nhiều năm nay vẫn chưa thể thành hiện thực, các cơ quan liên quan vẫn loay hoay trong nhiều năm liền mà chưa thể thống nhất, chưa kể tới việc làm kết quả xổ số minh ngọc là một việc mang tính chất đặc thù rất phức tạp và rắc rối, mất nhiều thời gian.

Do đó, để có thể gỡ rối trong vấn đề chồng chéo, xung đột giữa các kết quả xổ số minh ngọc, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh BĐS, tạo một thị trường minh bạch, ông Tuấn cũng đề xuất các cơ quan liên quan cần rà soát, đánh giá toàn diện vấn đề. Theo đó, một cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ tập hợp những văn bản đã có theo 1 trình tự nhất định, loại bỏ những quy phạm lỗi thời, mâu thuẫn. Cùng với đó là chế định thêm những quy phạm mới nhằm thay thế cho những quy định bị loại bỏ và khắc phục những chỗ trống được thực hiện trong quá trình tập hợp văn bản, sửa đổi các quy phạm hiện hành, nâng cao hiệu lực pháp lý của các điều kết quả xổ số minh ngọc.