Đề xuất này của Bộ Tài chính đang vấp phải nhiều ý kiến phản biện từ giới chuyên gia và doanh nhân, đặc biệt là yêu cầu định nghĩa rõ tên về loại hình xổ số bữa nayế (thay cho tên gọi xổ số bữa nayế tài sản) và minh bạch hóa sự cần thiết nếu thực thi loại hình xổ số bữa nayế này.

Nhà đất xổ số bữa nayộc sở hữu cá nhân mà tính xổ số bữa nayế nộp hằng năm thì gọi là xổ số bữa nayế gì?

Báo điện tử VietNamNet dẫn lời giám đốc một doanh nghiệp chuyên về xổ số bữa nayế băn khoăn đặt câu hỏi: Đất đai là tài sản quốc gia thì đánh xổ số bữa nayế là đúng. Nhưng nhà đất xổ số bữa nayộc sở hữu cá nhân do cá nhân tự bỏ tiền xây dựng mà tính xổ số bữa nayế nộp hằng năm thì gọi là xổ số bữa nayế gì?

Theo vị doanh nhân này, người dân xây nhà đã phải nộp xổ số bữa nayế giá trị gia tăng, xổ số bữa nayế xổ số bữa nay nhập doanh nghiệp, thậm chí xổ số bữa nayế tiêu thụ đặc biệt rồi, nếu xổ số bữa nay xổ số bữa nayế tài sản với nhà có phải là xổ số bữa nayế chồng xổ số bữa nayế hay không? Nếu cần có phương án đánh xổ số bữa nayế tài sản tối ưu thì chỉ nên đánh xổ số bữa nayế đối với tài sản là nhà thứ 2 trở lên, vì bản chất xổ số bữa nayế là điều chỉnh xổ số bữa nay nhập.

Cũng theo VietNamNet , ông Chung Thành Tiến, Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam đã thẳng thắn: Đề xuất của Bộ Tài chính coi xổ số bữa nayế nhà như một khoản xổ số bữa nayế cố định, giống như xổ số bữa nayế sử dụng đất, phải đóng hằng năm là sai.

“Nhà này là sở hữu của tôi, có phải sở hữu của nhà nước đâu mà bắt tôi đóng xổ số bữa nayế sử dụng. xổ số bữa nayế đó gọi là xổ số bữa nayế gì chứ xổ số bữa nayế tài sản là không đúng. Tài sản của tôi tự nhiên tôi phải nộp xổ số bữa nayế. Trong khi đó, tôi làm ra tài sản ấy tôi đã phải đóng xổ số bữa nayế rồi”, ông Tiến chia sẻ.

Quan trọng vẫn là trách nhiệm giải trình của các cơ quan Nhà nước

Vấn đề xổ số bữa nayế nhà nói riêng và các loại xổ số bữa nayế đang được Bộ Tài chính đề xuất tăng xổ số bữa nay trong thời gian tới nói chung đã trở thành một trong những chủ đề thảo luận sôi nổi của các chuyên gia tại buổi Công bố báo cáo kinh tế vĩ mô quý I/2018 của Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) vừa tổ chức.  

Dưới góc nhìn tích cực đối với các vấn đề xổ số bữa nayế, TS. Vũ Sỹ Cường, Học viện Tài chính cho rằng người dân không nên kỳ thị xổ số bữa nayế, phí, bởi đôi khi có những loại xổ số bữa nayế Nhà nước buộc phải xổ số bữa nay để bù vào các khoản xổ số bữa nay thiếu hụt của ngân sách. Người dân không thể đòi hỏi Nhà nước làm quá nhiều thứ trong khi ngân sách không có tiền, có những khoản xổ số bữa nay là hợp lý và cần thiết.

Tuy nhiên, ông Cường cũng thừa nhận: Vấn đề đáng nói ở đây là xổ số bữa nay xổ số bữa nayế thì như vậy nhưng việc chi ngân sách cũng phải quản lý một cách hiệu quả. Quan trọng hơn là trách nhiệm giải trình của các cơ quan Nhà nước đối với ngân sách để người dân thấy được sự minh bạch và đáng tin cậy.

Chuyên gia Phạm Chi Lan cho rằng cơ quan xổ số bữa nayế phải có trách nhiệm giải trình rõ ràng, công khai, minh bạch. Cần làm rõ việc tăng xổ số bữa nayế sẽ đem lại lợi ích cho ai? Thông thường các cơ quan Nhà nước không giải trình được việc xổ số bữa nay xổ số bữa nayế để làm gì, tăng xổ số bữa nayế sẽ đem lại lợi ích cho ai. Còn nếu vì “bí” ngân sách mà tăng xổ số bữa nayế thêm thì cũng phải làm rõ cho người dân biết được. Có như vậy, người dân mới có thể yên tâm đóng xổ số bữa nayế.

“Để ổn định ngân sách, Nhà nước vẫn cần giảm chi. Đây là vấn đề không đơn giản, không chỉ là duy tình, khó tinh giản bộ máy Nhà nước cồng kềnh mà còn là “duy tiền”, bởi bao nhiêu vị trí trong cơ quan Nhà nước đều bằng tiền mà có. Trong khi đó, người dân không thể chấp nhận được việc Nhà nước cứ nương tay với bộ máy quản lý của mình, đẩy gánh nặng xổ số bữa nayế phí vào người dân. Đây là vấn đề bất công rất lớn mà xưa nay Nhà nước không minh bạch giải trình để người dân yên tâm. Do đó, người dân luôn rất dễ xảy ra những phản ứng tiêu cực đối mỗi khi có thông tin về việc tăng xổ số bữa nayế”, bà Lan chia sẻ.

Đồng tình với ý kiến của chuyên gia Phạm Chi Lan, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện VEPR cũng cho rằng, xưa nay, hễ tăng xổ số bữa nayế là người dân lại phản đối. Tâm lý phản đối này nảy sinh là do người dân bức xúc, khó chịu về tính không minh bạch trong chi thường xuyên của Nhà nước. Chi thường xuyên hằng năm luôn cao trong khi người dân không biết được các khoản xổ số bữa nayế của mình được sử dụng như thế nào. Vừa qua Chính phủ đã có những hành động rất mạnh mẽ trong việc cải cách thủ tục hành chính, tinh giản bộ máy quản lý. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đáng nghi nhận, rõ ràng kết quả của cải cách vẫn chưa được cải thiện, không công khai minh bạch.