Ngày 11/8, TTXVN dẫn nguồn tin từ Tiến sỹ Lê Xuân Huy, Phó giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho biết, vệ xổ số bữa nay của Việt Nam - NanoDragon sẽ được JAXA (Nhật Bản) phóng lên quỹ đạo vào khoảng thời gian trước tháng 3/2022.

Cũng theo nguồn tin trên, NanoDragon đã được chuyển đi từ Sân bay Nội Bài đến sân bay Narita, Tokyo. Sau đó vệ xổ số bữa nay sẽ được chuyển về bãi phóng Trung tâm Vũ trụ Uchinoura, tỉnh Kagoshima để bàn giao cho Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật bản (JAXA), Nhật Bản.

NanoDragon là vệ xổ số bữa nay dạng cubesat lớp nano nặng khoảng 4 kg với kích thước 3U (100x100x340,5 mm). Đây là sản phẩm của Đề tài "Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phóng và vận hành thử nghiệm vệ xổ số bữa nay siêu nhỏ cỡ nano" thuộc "Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia về công nghệ vũ trụ giai đoạn 2016-2020".

Quá trình nghiên cứu, thiết kế, tích hợp, thử nghiệm chức năng vệ xổ số bữa nay này được thực hiện hoàn toàn tại Việt Nam bởi các cán bộ nghiên cứu của VNSC.

Vệ xổ số bữa nay NanoDragon

Sau thời gian nghiên cứu thiết kế và chế tạo đến nay vệ xổ số bữa nay này đã hoàn thiện, được tích hợp và thử nghiệm chức năng ở mức hệ thống. Tức là các thành phần của vệ xổ số bữa nay đã được kết nối hoàn chỉnh và chuyển sang bước thử nghiệm tổng thể. Đây là bước kiểm tra cuối cùng trước khi phóng, cũng là 1 bước vô cùng quan trọng trong phát triển phần cứng.

Từ ngày 9/3/2021 đến ngày 9/4/2021, vệ xổ số bữa nay đã hoành thành thử nghiệm môi trường trước phóng tại Trung tâm thử nghiệm Vệ xổ số bữa nay nhỏ thuộc Học viện Công nghệ Kyushu, Nhật Bản.

Trước đó, vệ xổ số bữa nay NanoDragon của Việt Nam đã được Cơ quan Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) lựa chọn là 15 vệ xổ số bữa nay được phóng lên quỹ đạo vào năm 2021 theo chương trình chùm vệ xổ số bữa nay thử nghiệm công nghệ lần 2 của Nhật Bản, do ảnh hưởng của dịch COVID-19 nên quá trình kiểm tra những bước cuối cùng được thực hiện bởi 1 cán bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang làm nghiên cứu sinh  tại học viện công nghệ Kyushu, Nhật Bản phối hợp với các cán bộ trong nước thông qua công cụ trực tuyến.

Song song với quá trình phát triển vệ  xổ số bữa nay là công tác thiết kế xây dựng và lắp đặt tạm mặt đất để vận hành vệ xổ số bữa nay sau khi phóng. Trặt mặt đất này chuẩn bị hoàn thành phần lắp đặt tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và sẽ chuyển sang vận hành thử nghiệm.

Lộ trình phát triển công nghệ vệ xổ số bữa nay tại Việt Nam. Ảnh: VNSC.

Sau khi phóng thành công, vệ xổ số bữa nay được thiết kế hoạt động ở quỹ đạo đồng bộ mặt trời (SSO) ở độ cao khoảng 520 km. Vệ xổ số bữa nay có hai nhiệm vụ chính: Thứ nhất, tích hợp một bộ thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy (Automatic Identification System - AIS) sử dụng cho mục đích theo dõi, giám sát phương tiện trên biển; và thứ 2 là sử dụng một thiết bị chụp ảnh quang học để xác thực chất lượng bộ điều khiển tư thế vệ xổ số bữa nay khi hoạt động trên quỹ đạo. 

Việc phát triển NanoDragon tại Việt Nam là bước tiếp theo trong mục tiêu lam chủ công nghệ vệ xổ số bữa nay nhỏ tự thiết kế và chế tạo vệ xổ số bữa nay nhỏ quan sát trái đất.

Trước NanoDragon, VNSC cũng đã chế tạo thành công vệ xổ số bữa nay siêu nhỏ PicoDragon chỉ nặng 1kg, đây là vệ xổ số bữa nay nhỏ nhất trong chương trình chế tạo vệ xổ số bữa nay siêu nhỏ của Việt Nam, nó được phóng lên quỹ đạo và thu được tín hiệu vào năm 2013.

Nói về ý tưởng làm vệ xổ số bữa nay PicoDragon, PGS.TS Phạm Anh Tuấn – Giám đốc Trung tâm Vệ xổ số bữa nay Quốc gia thuộc Viện Hàn lâm khoa học Công nghệ Việt Nam kể lại: “Ý tưởng ấy xuất phát từ năm 2007. Lúc đó tôi chỉ nghĩ, nếu chúng ta cứ đi mua vệ xổ số bữa nay thì chi phí có thể rẻ hơn nhưng mãi mãi chúng ta không thể tự làm ra nó. Không thử làm sao biết mình không làm được. Vậy là tôi và nhóm cộng sự bắt tay vào làm. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ là những chuyên gia về công nghệ vũ trụ, chưa được đào tạo chuyên sâu về công nghệ vệ xổ số bữa nay. Chúng tôi vừa làm vừa mày mò, tìm hiểu những kiến thức cơ bản nhất về quy trình phát triển vệ xổ số bữa nay. Phải mất tới 7 năm, ý tưởng đó mới thành hiện thực”.

Ông Tuấn cho biết thêm, thực hiện ý tưởng này không chỉ khó khăn về mặt công nghệ, trình độ con người mà chi phí cũng rất tốn kém. Để sản xuất được vệ xổ số bữa nay siêu nhỏ này chi phí rơi vào khoảng 80 nghìn đến 90 nghìn USD tương đương khoảng 1,8 đến 2 tỷ VNĐ. Nhưng đó mới chỉ là những chi phí sản xuất, chưa kể chi phí phóng.

Phải nhấn mạnh là, PicoDragon là vệ tính siêu nhỏ, kích thước 10x10x11,35 cm với khối lượng 1kg. Và nó là sản phẩm của những nhà khoa học Việt Nam cùng với sự trợ giúp của các chuyên gia Nhật Bản. Đây là vệ xổ số bữa nay thử nghiệm đầu tiên của Việt Nam hoạt động thành công trên không gian. Nhiệm vụ của vệ xổ số bữa nay là chụp ảnh trái đất, đo đạc một số thông số về môi trường vũ trụ và thử nghiệm thông tin liên lạc với mặt đất. Vì là vệ xổ số bữa nay thử nghiệm nên PicoDragon chỉ có tuổi thọ 3 tháng kể từ khi được đưa vào hoạt động.

Sau dự án PicoDragon, nhóm nghiên cứu gồm 36 cán bộ của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam với sự hướng dẫn của các chuyên gia Nhật Bản cũng chế tạo thành công vệ xổ số bữa nay microDragon có kích thước 50x50x50 cm nặng 50kg với kinh phí chế tạo trên 5 triệu USD.

Lúc 8 giờ 55 phút ngày 18/1/2019, vệ xổ số bữa nay này đã tách khỏi tên lửa Epsilon-4 của Nhật Bản để đi vào quỹ đạo và bắt đầu làm việc trong không gian. Mục đích chính của vệ xổ số bữa nay này là phục vụ đào tạo thực hành chế tạo thử nghiệm vệ xổ số bữa nay lớp micro. Nhiệm vụ chủ đạo khi thiết kế của MicroDragon là đánh giá chất lượng nước, định vị nguồn thuỷ sản theo dõi các hiện tượng xảy ra ở vùng biển ven bờ.

Còn việc phát triển vệ xổ số bữa nay nhỏ NanoDragon lần này tại Việt Nam là bước tiếp theo nhằm hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ vệ xổ số bữa nay nhỏ. Tất nhiên rằng, nếu so sánh với các cường quốc đi đầu về công nghệ vũ trụ Việt Nam dường như không có tên trên bản đồ. Nhưng với việc làm chủ được công nghệ lần này sẽ giúp các nhà khoa học Việt Nam tự tin hơn trong việc khám phá và chinh phục không gian.

Theo những đánh giá của Nasa, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh mẽ nhất của biến đổi khí hậu, việc sử dụng dữ liệu vệ xổ số bữa nay có thể giảm tới 5 đến 10% tổng thiệt hại do thiên tai gây ra, tương đương với khoảng 0,05% GDP. Do đó việc làm chủ công nghệ vệ xổ số bữa nay là công việc thiết yếu để Việt Nam có thể chủ động trong công cuộc chống lại biến đổi khí hậu.

Sau khi từng bước làm chủ công nghệ vệ xổ số bữa nay thông qua việc thiết kế chế tạo các loại vệ xổ số bữa nay nhỏ và siêu nhỏ, Việt Nam sẽ phát triển các loại vệ xổ số bữa nay có công nghệ radar tiên tiến hơn như LOTUSat-1, dự kiến phóng vào năm 2023. Đây là vệ xổ số bữa nay có khối lượng khoảng 570kg, sử dụng công nghệ radar có khả năng chụp ảnh trái đất với độ phân giải cao trong mọi điều kiện thời tiết cả ngày lẫn đêm.

Dữ liệu ảnh thu về từ LOTUSat-1 sẽ đáp ứng nhu cầu cấp bách của Việt Nam về nguồn ảnh, cung cấp các thông tin chính xác và kịp thời nhằm ứng phó với các thảm hoạ thiên nhiên và biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, dự án đồng thời đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao giúp Việt Nam từng bước tiếp cận và làm chủ công nghệ chế tạo vệ xổ số bữa nay có khối lượng lớn hơn. 

H.A

Xem thêm: Huawei chuẩn bị phóng vệ xổ số bữa nay thử nghiệm để xác minh công nghệ 6G