Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Theo đó, Bộ Xây dựng tiếp tục trình Chính phủ xem xét, lựa chọn một trong hai phương án quy định về kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản thời gian tới. Đó là quy định khuyến khích kết quả xổ số kiến thiết miền bắc, mua bán bất động sản  qua sàn hoặc quy định bắt buộc tất cả kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản phải qua sàn.

Bộ Xây dựng cho biết, để tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, minh bạch, dự thảo luật đã bổ sung một số quy định về điều kiện thành lập sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản, tổ chức bộ máy và hoạt động của sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản theo hướng chặt chẽ hơn.

Bộ Xây dựng tiếp tục xin ý kiến Chính phủ về vấn đề kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản qua sàn theo 2 phương án.

Phương án 1 quy định khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện các kết quả xổ số kiến thiết miền bắc mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng và quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản thông qua sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc.

Quy định này kế thừa Luật Kinh doanh bất động sản 2014, tạo điều kiện thuận lợi, chủ động cho chủ đầu tư, khách hàng được tự do lựa chọn phương thức kết quả xổ số kiến thiết miền bắc mua bán. Tuy nhiên, việc không quy định bắt buộc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản qua sàn theo Bộ Xây dựng sẽ đẩy khách hàng vào tình thế phải tự mình kiểm chứng chất lượng, pháp lý, giá cả của bất động sản mà họ định mua, trong khi hầu hết khách hàng không có khả năng làm điều này.

"Với phương án này, Nhà nước sẽ thiếu công cụ để quản lý, kiểm soát được dữ liệu thông tin thị trường bởi nhiều chủ đầu tư, sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc không báo cáo số liệu hoặc báo cáo không đầy đủ, sai thực tế. Điều này dẫn tới những hệ lụy như thất thu thuế, khó kiểm soát rửa tiền, thiếu dữ liệu thị trường, khó điều tiết kịp thời thị trường", Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Phương án 2 quy định bắt buộc mua bán, kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản phải thực hiện qua sàn. Bộ Xây dựng cho rằng việc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản qua sàn sẽ bảo vệ lợi ích chính đáng các bên.

Bộ Xây dựng cũng chỉ ra 8 lý do nên quy định bắt buộc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản qua sàn. Đó là việc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc qua sàn đã được thể chế hóa trong Nghị quyết 18 của Trung ương; Đảm bảo sự đồng bộ của hệ thống pháp luật, hoàn thiện cơ chế phòng, chống rửa tiền.

Ngoài ra, kết quả xổ số kiến thiết miền bắc qua sàn làm minh bạch hóa thị trường, chống được "lợi ích nhóm" trong trường hợp chủ đầu tư cố tình bắt tay sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc, người mua nhà đất thực hiện kết quả xổ số kiến thiết miền bắc ngầm nhằm trốn thuế, ôm hàng, tăng giá bán làm lũng đoạn thị trường.

Các kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản hình thành trong tương lai có nhiều đặc thù, khách hàng là người dễ chịu rủi ro nên cần thiết quy định bất động sản phải kết quả xổ số kiến thiết miền bắc qua sàn để ràng buộc trách nhiệm các sàn trong thẩm định, thẩm tra tính pháp lý của dự án, niêm yết và công bố kết quả xổ số kiến thiết miền bắc, bảo đảm công khai, minh bạch, ngăn chặn các hành vi lừa đảo trong kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản.

Đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tạo kênh thông tin an toàn về bất động sản, giúp người dân không mua nhầm dự án ma, dự án không đủ pháp lý. Về chống thất thu thuế, Nhà nước có công cụ quản lý thông tin về thị trường bất động sản, giúp thị trường phát triển lành mạnh. Cùng đó, Nhà nước có được thông tin thị trường bất động sản, từ đó đưa ra các chính sách điều tiết thị trường kịp thời.

Quy định bắt buộc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc qua sàn, theo Bộ Xây dựng, sẽ không làm gia tăng chi phí bất hợp lý cho chủ đầu tư hoặc tăng giá bán bất động sản.

Trước đó, tại tờ trình Quốc hội dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chính phủ đề xuất chủ đầu tư bán, cho thuê nhà hình thành trong tương lai phải qua sàn. Theo đó, dự thảo Luật quy định hai loại kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản phải qua sàn, gồm chủ đầu tư bán, cho thuê mua nhà ở hoặc công trình hình thành trong tương lai và chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại đất đã có hạ tầng kỹ thuật. Còn các kết quả xổ số kiến thiết miền bắc khác được khuyến khích thông qua sàn.

Quy định này, theo Chính phủ, nhằm ngăn ngừa hệ lụy hình thành các dự án ma, chủ đầu tư lừa đảo khách hàng và tăng tính công khai, minh bạch thông tin dự án bất động sản đưa vào kết quả xổ số kiến thiết miền bắc, nhất là các bất động sản hình thành trong tương lai.

Tuy nhiên, thẩm tra nội dung này, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị không bắt buộc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc qua sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản do chưa đủ cơ sở thực tiễn, chưa làm rõ được an toàn pháp lý của kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản qua sàn. Bên cạnh đó, việc bắt buộc các kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản nhà ở trên giấy phải qua sàn sẽ làm tăng chi phí, và tính vào giá và người mua sẽ phải chịu cả phí bảo lãnh, chi phí cho sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc.

Với dự án có đủ cơ sở pháp lý, chủ đầu tư đủ năng lực, uy tín thì kết quả xổ số kiến thiết miền bắc trực tiếp không qua sàn vẫn diễn ra thuận lợi, ít rủi ro. “Việc bắt buộc kết quả xổ số kiến thiết miền bắc qua sàn tiềm ẩn nguy cơ lợi dụng quy định của pháp luật để độc quyền, câu kết với các bên tham gia kết quả xổ số kiến thiết miền bắc để trốn thuế, làm nhiễu loạn thị trường”, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế nêu.

Thực tế, theo tổng kết thực hiện Luật Kinh doanh bất động sản 2014 đã có tình trạng sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản liên kết với chủ đầu tư để lách luật dưới hình thức phân phối sản phẩm qua khâu trung gian, nhưng thực chất là sàn đã mua bất động sản của chủ đầu tư, tạo điều kiện cho cả người dân và doanh nghiệp có cơ hội trốn thuế. Mặt khác, tình trạng các sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc ôm hàng, tạo sóng, thổi giá, gây sốt ảo, ăn chênh lệch làm nhiễu loạn thị trường bất động sản diễn ra phổ biến.

Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề xuất không quy định bắt buộc, mà chỉ khuyến khích tổ chức, cá nhân kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản qua sàn. Đồng thời, Chính phủ cần đưa ra quy định chặt chẽ hơn về điều kiện, quyền và nghĩa vụ của sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản, tạo cơ sở pháp lý cho sàn kết quả xổ số kiến thiết miền bắc bất động sản phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, thu hút được các bên tham gia kết quả xổ số kiến thiết miền bắc.