Sự sụp đổ nhanh chóng của Ngân xổ số miền nam Silicon Valley Bank (SVB) đã khiến ngành ngân xổ số miền nam Mỹ “choáng váng” sau nhiều năm nỗ lực duy trì sự ổn định.

Đây là vụ phá sản lớn nhất của một ngân xổ số miền nam kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Mặc dù nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của SVB có phần cá biệt, nhưng đây vẫn là hồi chuông cảnh báo về những điểm yếu tiềm ẩn có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho cả khách xổ số miền nam và nhân viên ở những ngân xổ số miền nam khác.

Vụphá sản “chớp nhoáng”

Sheila Bair, người đứng đầu Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng các cơ quan giám sát ngân xổ số miền nam đang chuyển sự chú ý sang các ngân xổ số miền nam khác có thể có số lượng lớn tiền gửi không được bảo hiểm và các khoản lỗ chưa được tính vào sổ sách - hai yếu tố đã góp phần khiến SVB sụp đổ nhanh chóng.

Bà Bair nhấn mạnh những ngân xổ số miền nam này có một lượng lớn tiền gửi không có bảo hiểm và đó sẽ là “nguồn tiền nóng” nếu có dấu hiệu rắc rối.

Một chuỗi sự kiện dẫn đến vụ phá sản chớp nhoáng của SVB. Cụ thể, khách xổ số miền nam của SVB chủ yếu là các công ty khởi nghiệp (startup) trong lĩnh vực công nghệ. Với xu hướng đầu tư vào lĩnh vực công nghệ trong thời gian qua, các startup này huy động được xổ số miền nam triệu USD và do đó SVB quản lý một lượng tiền gửi khổng lồ. Ngân xổ số miền nam này đầu tư một phần vào trái phiếu chính phủ Mỹ với kỳ hạn dài.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định tăng lãi suất cao hơn, dòng tiền của các công ty công nghệ cũng chịu áp lực và họ cần rút tiền gửi ra để trang trải. Mặt khác, lãi suất cao cũng khiến giá trị trái phiếu chính phủ sụt giảm, và do đó SBV đã quyết định bán danh mục đầu tư là trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài của mình, dẫn đến khoản lỗ 1,8 tỷ USD.

Bên cạnh đó, SVB cũng có 89% trong số 175 tỷ USD tiền gửi không được bảo hiểm tính đến cuối năm 2022. FDIC chỉ bảo hiểm ở mức 250.000 USD cho mỗi khoản tiền gửi tại ngân xổ số miền nam này. Việc SVB công bố thỏa thuận gọi vốn với kế hoạch phát hành thêm 2,25 tỷ USD cổ phiếu mới để củng cố bảng cân đối kế toán đã khiến ngân xổ số miền nam này bị tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's hạ bậc xếp hạng sau đó.

Ngay khi một số công ty đầu tư mạo hiểm bày tỏ lo ngại về “sức khỏe” tài chính của SVB, một loạt công ty công nghệ ồ ạt rút tiền khỏi ngân xổ số miền nam này và khiến thanh khoản sụt giảm nhanh chóng. Cuối cùng, SVB - ngân xổ số miền nam lớn thứ 16 ở Mỹ ngày 10/3 đã tuyên bố phá sản. Đây là vụ sụp đổ ngân xổ số miền nam thương mại lớn thứ hai trong lịch sử nước Mỹ sau vụ ngân xổ số miền nam Washington Mutual (WaMu) sụp đổ năm 2008 vào thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Các nhà đầu tư và khách xổ số miền nam của SVB hiện đang chờ đợi xem liệu ngân xổ số miền nam có nhanh chóng tìm được người mua lại hay không. Trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, ngân xổ số miền nam Washington Mutual đã tìm được người mua ngay lập tức, nhưng ngân xổ số miền nam IndyMac, phá sản vào năm 2009, phải mất khoảng 8 tháng mới đạt được thỏa thuận mua lại.

Tốc độ sụp đổ của SVB đã làm cả thị trường tài chính “choáng váng." Cổ phiếu của SVB đã bắt đầu sụt giảm từ ngày 9/3, và sau đó tác động dần lan sang các ngân xổ số miền nam khác của Mỹ và châu Âu. Theo tính toán của Reuters, hơn 100 tỷ USD giá trị thị trường của các ngân xổ số miền nam Mỹ đã bị “xóa sổ” trong hai ngày 9-10/3.

Siết chặt quy định quản lý

Một số chuyên gia cho biết bất kỳ hiệu ứng lan tỏa đối với các ngân xổ số miền nam khác có thể bị hạn chế. David Trainer, Giám đốc điều hành của công ty nghiên cứu đầu tư New Constructs, cho biết: “Chúng tôi không tin rằng có rủi ro lan rộng cho phần còn lại của ngành ngân xổ số miền nam." Các tổ chức cho vay lớn hơn có danh mục đầu tư và khách xổ số miền nam gửi tiền đa dạng hơn so với SVB, trong khi SVB thì có mức độ phụ thuộc cao vào các công ty khởi nghiệp.

Dù vậy, một số chuyên gia lo ngại sự sụp đổ của của SVB có thể dẫn đến nguy cơ đánh mất niềm tin của khách xổ số miền nam, khiến giới chức quản lý siết chặt quy định hơn và nhà đầu tư hoài nghi về tình hình tài chính của các ngân xổ số miền nam nhỏ.

Các thể chế cho vay đã buộc phải trích lập dự phòng và được yêu cầu nắm giữ nhiều vốn hơn sau cuộc khủng hoảng năm 2008. Lĩnh vực ngân xổ số miền nam đã vượt qua đại dịch COVID-19 một phần nhờ các quy định chặt chẽ hơn được đưa ra sau năm 2008. Tuy nhiên, dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, một số quy định đã được nới lỏng.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren đã viết trên mạng xã hội Twitter rằng sự sụp đổ của SVB càng cho thấy sự cần thiết của các quy tắc mạnh mẽ nhằm bảo vệ hệ thống tài chính.

Một số nguồn tin trong ngành và cơ quan quản lý cho biết các ngân xổ số miền nam khu vực có thể sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn khi các cơ quan giám sát tìm cách đảm bảo rằng họ cũng có đủ “bộ đệm” tài chính để có thể vượt qua những tình huống căng thẳng thanh khoản tương tự.

Sự chú ý đang tập trung vào các ngân xổ số miền nam khu vực - vốn đã được nới lỏng một số quy định dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Các nhà quản lý ngân xổ số miền nam Mỹ vào tháng 10/2022 đã nói rằng họ đang xem xét đưa ra các quy định mới đối với các ngân xổ số miền nam lớn trong khu vực.

Theo các nguồn tin, giới chức quản lý có thể yêu cầu ngân xổ số miền nam phải tính toán sổ sách dựa trên giá trị thị trường của trái phiếu nắm giữ. Yêu cầu đó hiện chỉ áp dụng cho các ngân xổ số miền nam có tài sản trên 250 tỷ USD, nhưng có thể mở rộng cho các ngân xổ số miền nam khác.

Ngày 6/3, chỉ trước sự sụp đổ của SBV vài ngày, Chủ tịch FDIC Martin Gruenberg đã cảnh báo các chủ ngân xổ số miền nam rằng họ đang phải đối mặt với khoản lỗ chưa tính toán trên sổ sách cao hơn, do lãi suất tăng nhanh làm giảm giá trị của các trái phiếu dài hạn, và các khoản lỗ này có thể làm suy yếu khả năng đáp ứng nhu cầu thanh khoản bất ngờ trong tương lai của ngân xổ số miền nam.